AI-Revolutie Schudt Aandelenmarkten Door Elkaar: Angst, Kansen en een Nieuwe Realiteit voor Softwarebedrijven

De aandelenmarkten zijn recentelijk getuige geweest van een significante volatiliteit, gedreven door de snelle ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI). Wat begon als een golf van optimisme rondom AI als groeimotor, is snel omgeslagen in een periode van herwaardering en zelfs 'AI-paniek' onder beleggers, met name in de software- en informatiedienstenindustrie. Deze verschuiving heeft geleid tot een verdamping van naar schatting ruim $1 biljoen aan marktwaarde van software- en datadienstenbedrijven in een korte periode, wat duidt op een van de grootste sectorverschuivingen van de afgelopen jaren.

## De Initiële Schokgolf en Sectorale Impact

De kern van de recente nervositeit werd aangewakkerd door de vrees dat nieuwe AI-tools delen van de 'traditionele' software-business zullen vervangen, met name applicaties die rechtstreeks door mensen worden gebruikt. Krantenkoppen over 'AI agents' die de taken van traditionele softwareplatforms overnemen, gaven het vertrouwen van beleggers een stevige deuk. Een cruciale katalysator voor deze verkoopgolf was de introductie van door AI aangestuurde productiviteitsverbeteringen door Anthropic, een toonaangevende AI-ontwikkelaar. Anthropic demonstreerde onder meer een juridische automatiseringstool die contracten kan beoordelen, compliance kan beheren en juridisch advies kan genereren. Dit was voor beleggers een duidelijk signaal dat geavanceerde AI-systemen direct de strijd kunnen aanbinden met gevestigde partijen die zwaar leunen op eigen onderzoek, handmatig werk of traditionele, op abonnementen gebaseerde analyseaanbod.

Sectoren die hierdoor zwaar werden getroffen, zijn onder meer informatiedienstverleners zoals RELX, Wolters Kluwer, S&P Global, Moody’s en Thomson Reuters, waarvan de aandelen in korte tijd met 15-35% in waarde daalden. Ook bedrijven als Publicis en WPP kregen te maken met scherpe koersdalingen. De angst is dat AI een alternatief kan vormen voor de data- en analyseplatforms van deze bedrijven, waardoor langlopende abonnementsmodellen onder druk komen te staan en de concurrentiepositie verzwakt.

## Van Groeimotor naar Disruptor: Een Paradigmaverschuiving

De perceptie van AI is snel geëvolueerd. Waar AI lange tijd vooral werd gezien als een extra groeimotor voor softwarebedrijven, begint die perceptie nu te kantelen. Nieuwe generatieve AI-systemen tonen aan dat AI in staat is om taken uit te voeren die traditioneel het domein waren van gespecialiseerde, vaak dure softwarepakketten. Denk aan analyse, rapportering, klanteninteractie en complexe workflow-automatisering. Dit zet bestaande verdienmodellen, zoals Software-as-a-Service (SaaS) licentiemodellen en arbeidsintensieve IT-diensten, onder druk.

Zelfs solide financiële resultaten werden recentelijk afgestraft. Microsoft rapporteerde sterke omzet- en winstcijfers, maar beleggers reageerden vooral op de vertraging van de groei van Azure cloud-diensten en de enorme investeringen in AI-infrastructuur die de marges onder druk zetten. Hetzelfde gold voor ServiceNow: ondanks een omzet boven verwachting, daalde de koers fors omdat analisten en beleggers vreesden dat inkomsten uit AI-diensten niet snel genoeg op gang komen om de hoge waarderingen te rechtvaardigen. Dit illustreert de kritische blik van de markt: bedrijven moeten duidelijker aantonen dat AI hun verdienmodel verbetert en niet bedreigt.

## De Nieuwe Architectuur: Winnaars en Verliezers

Ondanks de initiële schokgolf is de consensus dat de softwaresector niet zal worden ontmanteld door AI, maar eerder zal worden hervormd. Deze transformatie creëert nieuwe kansen en verschuivingen in de vraag naar bepaalde producten en diensten. De vraag naar enterprise platforms (die zakelijke applicaties integreren), verticale softwareoplossingen (afgestemd op specifieke bedrijfssegmenten), informatiedienstverleners die over veel data beschikken, en bedrijven die de infrastructuur leveren voor grootschalige AI-implementatie, zal naar verwachting toenemen.

Alphabet, bijvoorbeeld, een toonaangevende speler op het vlak van AI, rapporteerde sterker dan verwachte winst- en omzetcijfers en kondigde aan zijn investeringen in AI flink te verhogen, wat positief werd ontvangen. Een ander prominent voorbeeld van een winnaar in dit landschap is NVIDIA, de fabrikant van AI-chips, dat als eerste bedrijf ter wereld een marktkapitalisatie van meer dan USD 5 biljoen bereikte, wat de immense waarde van de onderliggende AI-infrastructuur benadrukt.

## Beleggen in het AI-Tijdperk: Kansen en Waarschuwingen

De opkomst van AI heeft ook geleid tot een proliferatie van AI-gedreven apps en websites die 'aandelensignalen' en handelsideeën aanbieden. De Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) waarschuwt echter voor de inherente risico's hiervan. Het voorspellen van prijsbewegingen is uiterst moeilijk, zo niet onmogelijk, en AI-tools kunnen gebaseerd zijn op verouderde, onjuiste of onvolledige informatie. De nauwkeurigheid van door AI gegenereerde voorspellingen verschilt enorm, en beleggers kunnen aanzienlijke verliezen lijden door hier blindelings op te vertrouwen.

ESMA adviseert beleggers om altijd voorzichtig en sceptisch te zijn, de inherente risico's van beleggen te begrijpen, en eventueel een gelicentieerde beleggingsadviseur te raadplegen voor advies op maat. Het is cruciaal om te onthouden dat geen enkele tool, inclusief AI, succes op de aandelenmarkt kan garanderen, en claims van buitensporig hoge rendementen vaak te mooi zijn om waar te zijn. Zorgvuldig onderzoek en weloverwogen beslissingen blijven essentieel.

## De Langere Termijn: Van 'Storytelling' naar 'Implementatie'

Op de langere termijn verschuift het AI-narratief van 'storytelling' – waarderingen gebaseerd op toekomstig potentieel – naar 'implementatie', gericht op gerealiseerde efficiëntie en rendement op investeringen. Dit betekent dat de markt kritischer zal kijken naar de daadwerkelijke impact van AI op de bedrijfsprestaties. Er zijn zorgen over een mogelijke 'AI-zeepbel', vooral gezien de enorme waarderingen van sommige AI-gerelateerde bedrijven en de dalende kasniveaus in combinatie met toegenomen leningen, wat kan leiden tot hefboomrisico's. Wereldwijde kasposities zijn gedaald tot een precair niveau van 3,7%, wat historisch gezien voorafging aan flinke dalingen op de aandelenmarkten.

Voor 2026 wordt een periode van rationalisatie verwacht, met 'groeizorgen' voor hyperscalers die onder druk komen te staan om de biljoenen aan kapitaalinvesteringen in AI te rechtvaardigen. Interessant is de geopolitieke dynamiek: Amerikaanse technologiebedrijven blijven dominant in de ontwikkeling van grote taalmodellen (LLM's), terwijl China de 'toegepaste AI'-race lijkt te winnen door zich te richten op kostenverlaging in productie en logistiek, wat al heeft geleid tot een toename van 1% van het BBP. Dit opent kansen in Chinese aandelen die profiteren van de implementatie van AI, zoals in industriële automatisering.

## Conclusie

De impact van AI op de aandelenmarkten is complex en veelzijdig. Het heeft geleid tot een initiële schok en herwaardering van traditionele software- en datadienstenbedrijven, maar creëert tegelijkertijd enorme kansen voor bedrijven die de infrastructuur leveren of AI succesvol integreren in hun kernactiviteiten. Beleggers moeten zich bewust zijn van zowel de disruptieve kracht als de transformatieve potentie van AI, en prudent omgaan met de risico's die gepaard gaan met deze technologische revolutie. De focus verschuift van beloftes naar concrete resultaten, wat een nieuwe fase van volwassenheid in de AI-gedreven economie inluidt.